Toezicht op concentraties

Concentraties van ondernemingen kunnen resulteren in machtige ondernemingen die dominant genoeg zijn om op een bepaalde markt de concurrentie significant te beïnvloeden of uit te schakelen. Om dit te voorkomen is in de Mededingingswet gekozen voor een systeem van preventieve toetsing van concentraties van ondernemingen die bepaalde omzetdrempels te boven gaan. Dit houdt in dat voorgenomen concentraties moeten worden gemeld bij de NMa en niet tot stand gebracht mogen worden voordat de NMa de concentratie heeft beoordeeld.

Welke concentraties vallen onder de Mededingingswet?
Drie soorten concentraties: fusies, overnames en bepaalde soorten joint ventures
De Mededingingswet onderscheidt drie soorten concentraties: fusies, overnames en bepaalde typen joint ventures. Bij een fusie gaan twee of meer zelfstandige ondernemingen op in één nieuwe onderneming. Bij een overname verwerft de ene onderneming de zeggenschap in de andere onderneming, bijvoorbeeld door het kopen van een fors pakket aandelen. Het verwerven van de zeggenschap houdt in dat de verwervende partij een beslissende invloed krijgt op de activiteiten van de over te nemen onderneming. Een joint venture is een gemeenschappelijke onderneming van twee of meer andere ondernemingen. Het concentratietoezicht is beperkt tot joint ventures die een compleet bedrijf vormen, dat wil zeggen die duurzaam alle functies van een zelfstandige economische eenheid vervullen. Gemeenschappelijke activiteiten op specifieke gebieden, bijvoorbeeld ten behoeve van verkoop of onderzoek en ontwikkeling, vallen buiten het concentratietoezicht.

Alleen grote concentraties 
Het concentratietoezicht is alleen van toepassing op grote concentraties. Er is sprake van een 'grote' concentratie als:

1. de ondernemingen tezamen jaarlijks in totaal meer dan EUR 113.450.000 wereldwijd omzetten en
2. minstens twee van hen binnen Nederland ieder een jaaromzet van minimaal EUR 30 miljoen behalen.      

Concentraties van ondernemingen die deze omzetdrempels niet halen, zijn toegestaan zonder melding. De andere concentraties moeten de meldingsprocedure volgen, tenzij een van de volgende uitzonderingen van toepassing is.

Uitzonderingen

1. De Mededingingswet is niet van toepassing op concentraties die onder het toezicht van de Europese Commissie vallen. Dit zijn de zeer grote concentraties.
2. De overige uitzonderingen: 
3. • tijdelijke deelnemingen door financiële instellingen;
   • zeggenschap in verband met bewindvoering bij surseance van betaling of faillissement of krachtens een besluit van De Nederlandsche Bank of de Verzekeringskamer;
   • zeggenschap door participatiemaatschappijen voorzover de stemrechten alleen worden uitgeoefend voor beleggingsdoeleinden.      

Concentraties in de zorgsector
Per 1 januari 2008 worden de drempels waarboven een concentratie gemeld moet worden verlaagd voor de zorgsector. Er bestaat vanaf die datum een meldingsplicht voor een concentratie, waarbij ten minste twee van de betrokken ondernemingen met het verlenen van zorg een jaaromzet van meer dan EUR 5.500.000 behalen, wanneer:

1. de ondernemingen tezamen jaarlijks in totaal meer dan EUR 55 miljoen wereldwijd omzetten en
2. minstens twee van hen binnen Nederland ieder een jaaromzet van minimaal EUR 10 miljoen behalen.

FD over fusiecontrolebeleid
Geïnteresseerd in wat het Financieele dagblad op 20 januari 2006 schreef over het effect van het fusiecontrolebeleid van de NMa? Lees het artikel.